Woda w drewnie i jej skutki

Opublikowano: piątek, 21, listopad 2014 15:43
Magda Dyrcz
Odsłony: 8500

Woda w drewnieW drewnie występuje kilka rodzajów wody. Jest to woda wolna (występuje w drewnie, które ma ponad 30% wilgotności- PNW), woda związana (nasyca ona błonę komórkową i to ona odpowiada w większości za problemy związane z deformacjami, kurczeniem, paczeniem, pękaniem, kollapsem, grzybami czy owadami) i woda konstytucyjna. Jest ona bardzo trudna do usunięcia z drewna. Stanowi 5% ogółu wody w drewnie i nie jest istotna podczas procesu suszenia. Występują dwa rodzaje wilgotności. Wilgotność bezwzględna i względna. W meblarstwie stosuje się pomiary wilgotności względnej. Wilgotność bezwzględną mierzą energetycy (np. drewno opałowe). Wilgotność można mierzyć stosując metodę suszarkowo-wagową, destylacyjną lub przy pomocy wilgotnościomierzy elektrycznych (oporowych lub pojemnościowych). Pierwsze dwie metody dają bardzo dokładny wynik lecz trwają bardzo długo. Ostatnia metoda jest szybka lecz przy wilgotności ponad 30% urządzenie nie zdoła określić wilgotności. Właściwości higroskopijne drewna pozwalają na wysuszenie drewna na wolnym powietrzu do 15% (przy sprzyjających warunkach). Zjawisko to nazywamy destrukcją. Za wysychanie drewna głównie odpowiada temperatura i wilgotność powietrza. Drewno świeżo ścięte ma wilgotność na poziomie 100-150% (twardziel 55-65%). Drewno o wilgotności do 25% nazywamy załadowczo suchym. W polskich normach występuje kilka klas wilgotnościowych drewna:


Drewno ciągle dąży do równowagi higroskopijnej. Gdy wilgotność powietrza rośnie, drewno zaczyna absorbować wilgoć a co za tym idzie pęcznieć. Gdy wilgotność spada drewno kurczy się. Drewno zmienia swoje wymiary w zakresie wilgotności drewna od 0 do około 30%. Ogólnie przyjmuje się że kurczenie i pieczenie mają taką samą wartość lecz przeciwny kierunek. Z doświadczeń wynika, iż między tymi wartościami występuje histereza (podobnie jak przy sorpcji i desorpcji wody przez drewno). Drewno rodzimych gatunków ulega najmniejszym skurczom w kierunku wzdłuż włókien (około 0,5%). Największym w kierunku stycznym np. Sosna: 8%, dąb: 8%, buk: 12%, grab: 12%, brzoza: 8%. W kierunku promienia, wartości są pośrednie np. sosna: 4%, świerk: 3,5%, dąb: 4%, buk: 6%, brzoza: 5%. Występuje także objętościowy całkowity skurcz drewna, który jest różnicą objętości drewna w stanie maksymalnego spęcznienia i objętości drewna w stanie maksymalnie suchym. Przykładowe wartości skurczu dla np. sosny: 12%, dąb: 12%, buk: 17,5%, grab:20%, brzoza: 14%. Podczas suszenia drewna na wolnym powietrzu trzeba pamiętać o zabezpieczeniu drewna przed słońcem. Zapobiegnie to nadmiernemu wysuszaniu warstw wierzchnich co mogło by spowodować pieczenie i pękanie. Dobrze jest także zabezpieczyć czoła tarcic. Wiedząc o tym, że największy jest skurcz styczny można tak przetrzeć drewno aby jak najmniej wystąpiło tarcicy tego rodzaju. Tego typu działanie ograniczy straty wynikające z naddatków obróbczych.

 

Magda Dyrcz

Autor: Magda Dyrcz

O autorze: Magda Dyrcz jest specjalistą do spraw obsługi klienta w firmie Made of Wood Group. Jej specjalizacja to technologia drewna a w szczególności metody wykończenia i konserwacji drewna.

Strona: www.hacienda.pl